Vir die beginners -
Oor ratte -
Hoe om te klim -
Hoe om afdraande te ry -
Hoe om vinniger te ry -
Op 21 Junie 1895 het die “Newark Sunday Advocate“ ’n ontstellende storie (in vandag se terme) gepubliseer. Dit het gehandel oor ‘n insident by ‘n fietsryklub met twee van hulle vroue lede. Die vrouens was in die openbaar verneder omdat hulle kort rompe oor hul broeke gedra het. Die ’snaakste’ was die lys van Moenie’s wat opgestel was na die insident ter wille van ”die opvoeding van vroue”…
Gerook, is die eerste gedagte wat by my opgekom het, maar kom ons hou dit in perspektief. Dit was lank terug. 
Die oorspronklike weergawe kan hier gelees word.
~ Die Unique Fietsryklub van Chicago is presies wat sy naam impliseer. Een van die klub se wette, is dat op alle ritte, broeke en pofbroeke gedra moet word, en twee lede wat hierdie reël onlangs verontagsaam het, het ‘n ontmoeting met straf gehad wat hulle nie gou sal vergeet nie. Unie Park was die Rendezvous vir die laaste deel van die rit en 50 lede het opgedaag. Die president, Mej. Bunker, het vroue geklee in kort rompe oor hul broeke, waargeneem. Kaptein Bunker het beveel dat die dames dit afhaal, maar hulle het geweier. Op hierdie stadium het ‘n skare van ongeveer 200 mense al vergader om die begin te sien. Die President van die klub en die Kaptein het gekonsulteer oor die voorgenoemde en daarna, tesame met ander [sterk] lede van die klub, die dames se rompe ‘verwyder’ – “down to their bloomers“. Mev. Langdon het verduidelik omdat die klub se reëls nie gebreek mag word nie - ”Hoekom het ons die rompe in die openbaar verwyder? Vir geen ander rede nie as om voorbeelde van die oortreders te maak. Hulle het die klub in die openbaar uitgedaag en ons reëls is ‘n gepubliseer ooreenkomstig.” ~
Dis al amper ‘n volle jaar terug wat hierdie wêreld vir pragtige en talentvolle Carla Swart verloor het in ‘n fiets ongeluk. Carla, wat in die Verenigde State gewoon en studeer het (op ‘n sportbeurs vir hardloop en fietsry by Lees-McRae College), was deur ‘n vragmotor getref terwyl sy geoefen het op die Marquard pad in die Vrystaat. Barry Austin, die spanbestuurder van Fietsry Suid-Afrika wat die ongeluk sien gebeur het, vertel Carla het oor haar skouer gekyk oomblikke nadat sy haar fietsrekenaar verloor het. “Ek kon sien hoe die bestuurder van die vragmotor probeer rem het. Hy het selfs na regs uitgeswaai om die ongeluk te probeer vermy, maar dit was tevergeefs.” Carla het oppad hospitaal toe gesterf.
Carla het in haar kort lewetjie negentien individuele en spanfietsry titels gewen. Sy het die eerste fietsryer geword wat al vier Amerikaanse collegiale titels gewen het in een seisoen (2008) om nie eers te praat van die 2010 UCI Pad Wêreld Kampioenskappe en die Statebondspele in Oktober van daardie jaar. Net voor haar dood het sy kontrak geteken om vir HTC-Highroad te ry.
Een ding is duidelik, mooie Carla het voluit gelewe. ‘n Tipiese “I shall not die of a cold. I shall die of having lived” lewe. Helen Keller het gesê die wêreld is vol lyding, maar dis ook vol oorwinning. Sy het natuurlik nie na die dood verwys nie, maar vandag dink ek aan Carla se geliefdes en hul smart en ek hoop hulle vind oorwinnig daaroor.
Ons dink nog aan jou, Carla.
Asof die samelewing se obsessie met fisiese skoonheid nie genoeg is om onrealistiese verwagtinge aan vrouens te maak nie, het ons ook nou die sport wêreld se fisiese ideale om na te streef. Om die minste te benadruk, dit maak ’n bespotting van die heiligheid van sport en dit irriteer my grensloos.
Ek het altyd gedink talent, harde werk en prestasie (maak nie saak hoe klein nie) was bates en was genoeg om na te streef, maar voorkoms in sport kry jou meer respek as prestasie. Dis nie genoeg om sterk en / of braaf en / of skilled en / of rats en / of talentvol en / of presterend en / of energiek en / of fiks en / of kompeterend te wees nie, nee. Jy moet maer, jonk, mooi en atleties gebou wees.
Dit is binne hierdie konteks dat ‘n mens kan sien dis makliker vir ‘n mooi vroue atleet om geld te maak op grond van haar skoonheid, as met 
haar prestasies. Bv. Maria Sharapova en haar Sports Illustrated swemklere foto’s, Venus Williams se tennisbaan onderklere en miskien… die ‘gees-vang’ meisies voor ‘n rugbywedstryd.
Jip, ek weet. Dis soos seks. It sells. Dis net vir my ‘n klug as ons sport ondersteun op grond van ons atlete se voorkoms. (Terloops, ek lees nou die dag op Twitter: As dit onwettig is vir atlete om te ‘dope‘, moet dit onwettig wees vir modelle om Photoshop te gebruik. Nogal ‘n gedagte.)
Die parameters van skoonheid is so veranderlik. Wat bepaal wat aantreklik en atleties is vir my, is nie noodwendig dieselfde vir die volgende ou nie. Vir my is enige vrou wat ‘n sport beoefen, op watter vlak ookal, mooi. Klaar. Ek gee nie om hoe sy gebou is nie. Vrouens oor die algemeen bou nie so maklik soos mans inelkgeval nie, so vir ‘n vrou om atleties te lyk is nie so eenvoudig nie. Vra my, ek is alles behalwe atleties gebou. Moet ek nou minder atleties voel?
Ek hoop in hierdie nuwe eeu sal ons atlete en meer spesiefiek vroue atlete, meer respekteer word vir hul prestasie en nie vir wat ons onderskryf as skoonheid nie. Dat ons na kampioenskappe gelok sal word omdat ons lief is vir sport. Dat ons doelwitte in sport minder abstrak en slinks sal wees, maar eerder meer werklik, eenvoudig en met verwondering vir die regte redes sal wees.
So dames, hier’s my preek aan jou vir 2012. Hierdie jaar gaan jy nie jou gewig of jou “onatletiese” bou of jou ouderdom gebruik as ‘n verskoning nie. Jy gaan ‘n sport vind waarvan jy hou en jy gaan dit vir jouself beoefen. Jy gaan daai dieetpille verbrand. Jy gaan jouself ook nie verhonger nie. Jy gaan net begin kleiner en gesonder porsies eet. Klein treetjie. Jy’s dit werd en SPORT IS NIE DIE VYAND NIE. Die vyand is hoe ons onsself sien en dit gaan hierdie jaar verander. Ons gaan saam die wêreld wys dat individuele prestasie, met of sonder ‘n plat magie en ‘atletiese’ bene, genoeg is. Dis nie net genoeg nie. Dis ‘n goue medalje werd.
Whether I fail or succeed shall be no man’s doing but my own. -Elain Maxwell
Sondag 11 Desember 2011 neem ek saam met net meer as 500 ander vrouens deel aan Heels on Wheels. Dit is die baba van die Pedal Power Association en SHAPE – ‘n slegs-dames geleentheid wat spesiaal ontwerp is vir fietsry nuwelinge (en dalk ideaal is vir Jakie se vrou…).
Ek neem deel as ‘n guns vir my vriendin wat so maand of wat terug begin fietsry het en graag die Argus wil ry in 2012. Daar’s ‘n 47.5km roete en ‘n 13km roete vir die wat nog nie heeltemal genoeg moed bymekaar geskraap het (of genoeg geoefen het) nie. Die voorgenoemde 47.5km roete begin by die Rhebokskloof Wynlandgoed
en ry dan rigting Paarl voordat ons links draai in die rigting van die 4-rigting stop in Wellington. Daarvandaan is dit reguit op die R45 voordat on links draai in die rigting van die Sonop Wynmakery en dan weer links op die R44, terug Rhebokskloof Wynlandgoed toe.
Daar’s ‘n paar klein bultjies op die roete in die Voorpaardeberg gebied. Die 13km roete ry ook in die rigting Wellington na die 4-rigting stop, R44 en terug na die lokaal.
Moenie bekommerd wees nie, want daar sal genoeg waterpunte langs die pad wees en die roete is regtig ideaal vir beginners.
Kom en geniet dit!
Kapenaars, as julle dit nie alreeds agter gekom het nie, hou van hulle berg. Baie. Van ons gunsteling aktiwiteite sluit as sulks ons berg in. Stap, bergfiets ry, draf, abseil, ens. Die afgelope jaar was daar ‘n geweldige toename in, spesifiek, bergfietsry in die omliggende gebiede. Ek was so twee weke gelede by my fietsklub se jaarlikse vergadering en een van die sprekers het genoem dat 5 jaar terug hy 1 bergfiets vir elke 5 padfietse verkoop het. Deesdae verkoop hy ongeveer 1 padfiets vir elke 8 bergfietse. Ek weet nie of roadies die stryd gewonne gegee het en daaroor almal oorskuif bergfiets toe nie, maar watookal die rede (ek hoop eerder dis oor die natuurskoon), op’n Saterdagoggend is die woud deesdae vol berfietsryers. Soms is ek een van hulle. Tot onlangs het ek nie veel ag geslaan op gevare op die berg nie (wat kan tog gevaarliker wees vir ‘n fietsryer as verkeer!), maar ‘n riller van ‘n storie deur een van my drawwer vriende, het my ‘n bietjie meer versigtig (en bewus) gemaak.
Jy hoor van hulle, maar jy sien hulle amper nooit nie. Altans ek het nog nie een gesien in Tokai woud nie. Tog waarsku SanParks dat Tafelberg die tuiste is van ongeveer 22 slang spesies, waarvan 10 nie giftig is nie, maar wel lelik kan byt indien uitgelok. Vyf van hierdie slange is dodelik, naamlik die Kaapse kobra, die pofadder, die boomslang, Rinkhals en Bergbasilisk. Dis goed om te weet dat hulle “meestal skaam” is en vermy menslike kontak so ver moontlik. (Bleikbaar is hulle nog banger vir ons as ons vir hulle… Hoe weet mense die goed!) Die enigste een wat ietwat meer risqué sosiale gewoontes toon, is die pofadder wat teen ‘n “rustige tempo” beweeg en van ‘n lekker warm paadjie hou m.a.w. hy hou van tan. Hierdie addertjie is gewoonlik sowat ‘n meter in lengte, maar kan groei tot byna dubbel soveel en kan ongeveer 6 kilogram weeg. Die Kaapse kobra hou van boom klim en is minder geneig om ‘n gevaar vir mense in te hou. Die boomslang is baie klein en sy naam se^ dit als. Hy hou ook van bome. Hy’s baie giftig, maar gelukkig skugter. Die Rinkhals hou van spoeg, maar waarsku jou van sy planne. Die Bergadder is ‘n kort en vet slang (ongeveer 40cm in lengte). Nie dodelik nie, maar wel giftig. Die positiewe uit my nuutgevonde kennis, is dat ek beslis vinniger gaan pedale trap van nou af!
“Waar jy kyk, sal jy ry!” skree my vriendin van agter af op my terwyl ons die berg af jaag. Sy probeer my die afgelope week leer hoe om single track te ry in Tokai woud. “Staar na daai klip reg voor jou in die paadjie en daai groot klip reg voor jou in die paadjie is presies wat jy sal tref.” So asof sy my paniekbevange gedagtes kan lees, skree sy weer. “Kies die veiligste lyn en fokus daarop. Dis waar jou wiel sal gaan. Hou momentum en vertrou jou fiets!” Wanneer kom ons onder en wanneer kan sy nou haar bêk hou, wonder ek. Ek weet nie wat maak my meer op my senuwees nie. Haar geskree, die modder wat opskiet en my sig belemmer of hierdie steil en tegnies uitmergelende terrein. “Moenie terug kyk nie! Jy kan val.” Nooit! Vuil en vrot gesweet, stop ons uiteindelik aan die onderkant van die berg en my eerste gedagte is dat, genadiglik, my mediesefonds se spaarrekening veilig is.
‘n Paar minute later in die Koffiekroeg dink ek oor hierdie sport en vandag se kaskenades. “Jy weet, vriendin, dis die afdraandes wat die opdraandes die moeite werd maak. Dis die uitdagende roetes wat ons sterker maak. Dis die risiko’s wat noodsaaklik is vir ons groei en dis beslis die uitsig aan die einde van ‘n klim, wat my asem wegslaan.” “Ja, whatever. Probeer ons more weer?” vra my vriendin met ‘n pragtige, vuil glimlag en opgewonde oë. Sonder om te aarsel knik ek instemmend. ‘n Honderd maal JA.
The art of simplicity is a puzzle of complexity.
Douglas Horton
Ek is gelukkig om ‘n Europese erfenis as ‘n belangrike deel van my identiteit te hê en ek is ook gelukkig om myself te identifiseer as deel van die Afrikaanse erfenis asook as ‘n Afrikaan in Afrika. ‘n Mond vol. Dis nie vanselfsprekend nie, maar oor die algemeen behoort daar ’n sterk band tussen jou en jou eie ras te bestaan, maar daar behoort ook aan die ander rasse in jou land se bevolking ‘n hegte band te wees a.g.v. ons wedersydse Afrika erfenis, maar daar is nie.
Dit sal ideaal wees as ons ander redes kan vind om op mekaar trots te wees en mekaar se belange op die hart te dra. So nou en dan kry ons dit reg bv. tydens sport byeenkomste. Dan staan Suid Afrikaners oor die algemeen bank vas agter
mekaar.
Dis waar – ons geloof in mekaar is geskud. Die ding is dat ons dit moet probeer hernu en seker maak geskiedenis herhaal homself nie, want aan die einde van die dag maak net een ding saak – ons is almal Suid-Afrikaners en ons het almal aanmoediging nodig.
In Barak Obama se woorde – “Met kwaadwilligheid teenoor niemand, met liefde vir almal, met fermheid in die regte… laat ons daarna streef om die werk te voltooi… ‘n regverdige en blywende vrede onder mekaar en met al die nasies.” Amerika kan die land van die dapper en die vry wees, maar laat Suid-Afrika die land van vergifnis en vryheid wees. Laat dit opgemaak wees deur mense wat hierdie kosbare skat, vryheid, koester en oordeelkundig beskerm, want die ding omtrent ‘n legkaart is dat jy al die stukke nodig het.
Helivac Marshals (ook bekend as Road Rangers) is sinoniem vir Fietsry Veiligheid (met ‘n passie). Hulle lewer professionele Veiligheidsbeampte dienste aan die fietsry gemeenskap tydens opleidings ritte asook (en veral) tydens wedrenne. Al hulle beamptes is opgelei in Noodhulp en hulle werk nou saam met organisasies soos Right2Ride en Sign-Up.
HM was gestig as gevolg van toenemende voorvalle en ongelukke waarby fietsryers en motorfietsryers oor die 2009 / 2010 tydperk betrokke was. Die organisasie was gestig vir die verbetering van die veiligheid van fietsryers en die bewusmaking onder fietsryers en motoriste van die situasie. Die stigters was almal voorheen betrokke by die Think Bike-veldtog. Dis heeltemal vrywillig en hulle word slegs vergoed vir brandstof wanneer hulle uithelp met die groot fietsry gebeure, waar hulle in diens geneem is deur die wedren organiseerders.
So…hier is ‘n groep mense aka ‘bikers‘ wat (vir alle praktiese doeleindes) nie fietsry nie, wat besorgd is oor fietsryers se veiligheid en daadwerklik iets daaraan doen… In ‘n woord ‘onbaatsugtig’. Baie dankie ouens. Uit die diepte van my twee-wiel hartjie uit.
